29’’

Η απόλυτη διασκέδαση σε τροχούς


ΚΕΙΜΕΝΟ:
Grega Stopar


Αυτό το μεγάλο καράβι που προορίζεται για την Ευρώπη και μεταφέρει ποδήλατα με τροχούς 29 ιντσών, ακόμη ψάχνει λιμάνι για να ξεφορτώσει. Στο μεταξύ στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, τα «29άρια» πουλάνε σαν τρελά και δεν προλαβαίνουν οι αμερικανοί καταναλωτές να έχουν αρκετά. Πότε, ποιος, πού και γιατί 29 ίντσες; Όλα σε αυτό το ειδικό άρθρο για τους «μεγάλους τροχούς».

Η ιστορία για την καταγωγή των 29αριών ξεκινά πριν οι μεγάλοι συγγραφείς των βιβλίων ιστορίας ασχοληθούν με το θέμα και δε γνωρίζουμε επακριβώς πώς ξεκίνησε η τάση αυτή. Υπάρχουν διάφοροι κατασκευαστές που υποστηρίζουν ότι από εκείνους ξεκίνησε η όλη ιστορία, αλλά στην πράξη πρέπει να ταξιδέψουμε πολύ πιο πίσω χρονικά, μια και ελαστικά τέτοιας διαμέτρου προϋπήρχαν, απλά δε συνδέονταν με το mountain-bike.

Παρόλα αυτά, υπάρχει ένα όνομα που ακούγεται τακτικά ανάμεσα στους πρωτοπόρους των 29 ιντσών. Ο Wes William (σήμερα Willits Cycles) θα μπορούσε να είναι ότι κοντινότερο σε αυτό που αποκαλούμε εφευρέτη. Το 1989 ο Wes σκέφτηκε πως οι τροχοί 26 ιντσών δεν είχαν μεγάλο ενδιαφέρον κι έτσι εξόπλισε το ποδήλατό του με 700c στεφάνια και λάστιχα από τη Specialized. Δεν είναι βέβαιο πως τοποθέτησε τιμόνι δρόμου
στο ίδιο ποδήλατο, μια και το χρησιμοποιούσε μόνο για εκτός δρόμου χρήση. Αμέσως μετά
αγόρασε ένα υβριδικό τιτανίου Bruce Gordon Rock’n Road, με μπροστινή ανάρτηση και το μετέτρεψε σε κάτι που μπορεί να θεωρηθεί ως το πρώτο ποδήλατο 29 ιντσών.

Το 1991 το αμερικάνικο τμήμα της Bianchi μπαίνει στο παιχνίδι και παράγει μία σειρά από τρία ποδήλατα που είχαν το όνομα Project. Την ίδια εποχή η Klein (που ήταν τότε ανεξάρτητος κατασκευαστής) φτιάχνει μία έκδοση του αγωνιστικού Attitude σε 29 ίντσες και το ονομάζει Adept. Αλλά το ποδήλατο ήταν εμπορική αποτυχία και βγήκε εκτός παραγωγής. Στα μέσα της δεκαετίας του 90, δύο μεγάλες εταιρίες παρουσίασαν τα μεγάλα τους υβριδικά και λιγότερο mountain-bikes – η Diamondback παρουσίασε το Overdrive, ενώ η Specialized το Crossroad με 700c τροχούς. Είχαν και τα δύο ποδήλατα μεγαλύτερο περιθώριο ανάμεσα στο ψαλίδι και στο πιρούνι αντίστοιχα, για να χωρούν φαρδύτερα λάστιχα. Αλλά κανένα από τα δύο ποδήλατα δε γνώρισε την επιτυχία, μια και τα κλασικά 26άρια mountain-bikes ζούσαν στο απόγειο της καριέρας τους, ενώ αντιθέτως τα 29άρια υστερούσαν σε εξαρτήματα και ιδίως σε ελαστικά.

Το ξέσπασμα έγινε το 1999, όταν η Wilderness Trail Bikes (σε συντομία WTB) έβγαλε στην παραγωγή το πρώτο πραγματικό 29άρι λάστιχο, το NanoRaptor. Την ίδια χρονιά η White Brothers έβγαλε την πρώτη ανάρτηση για 29άρι τροχό. Μέχρι τότε χρησιμοποιούνταν πιρούνια δίχως ανάρτηση ή προερχόμενα από ποδήλατα Trekking. Κατά την αλλαγή της χιλιετίας, η επανάσταση των 29 ιντσών μπορούσε να γίνει κατανοητή μόνο από λίγους και χομπίστες κατασκευαστές, με μεγαλύτερα τα ποδήλατα Niner που ακόμα αναγνωρίζονται ως πρωτοπόρος στο είδος. Η Surly ήταν το μεγάλο ψάρι ανάμεσα στους μικρούς κατασκευαστές, αλλά και πάλι νάνος συγκρινόμενη με μεγάλες εταιρίες, έβγαλε το 29άρι πλαίσιό της το 2002. Ονομαζόταν Karate Monkey. Και μετά συνέβη, άρχισαν να γυρίζουν τα γρανάζια στο μυαλό του… ποιου άλλου; του Gary Fisher!

Δε χρειάζεται να πούμε περισσότερα γι’ αυτόν τον άνθρωπο, είναι ένας από τους εφευρέτες του μοντέρνου mountain bike, έχει πάρει θέση στο MTB Hall of Fame και τελευταία είναι γνωστός ως ο άνθρωπος που φτάνει εκεί που οι άλλοι δεν τολμούν (κάτι που φαίνεται και στο ντύσιμό του…). Αυτό είναι κάτι που δεν άλλαξε, παρόλο που η Gary Fisher βρίσκεται στον όμιλο της Trek, ίσως αναβαθμίστηκε (θετικά). Ήταν ο πρώτος από τους μεγάλους κατασκευαστές που έφτιαξαν 29άρια, αλλά η πραγματική επιτυχία ήρθε το 2004 με ένα singlespeed το Rig. Από κει και μετά, όλοι οι Αμερικανοί κατασκευαστές ανέβηκαν στο τρένο που είχε στο πλάι τη μεγάλη επιγραφή 29». Δεν έχουμε επίσημα δεδομένα, αλλά είναι πολύ πιθανόν ο Gary Fisher να πούλησε τα περισσότερα 29άρια. Και μαζί με τους κατασκευαστές ποδηλάτων, έχουμε και τους κατασκευαστές σχετικών εξαρτημάτων όπως λάστιχα, στεφάνια, αναρτήσεις κλπ. Μέχρι και η Shimano κατασκεύασε κέντρα ειδικά για τροχούς 29 ιντσών. Σίγουρα η Αμερική και ο Καναδάς προηγούνται στη συγκεκριμένη τάση αλλά και η Ευρώπη ξυπνά και ακολουθεί. Πολλές χώρες τέθηκαν εναντίον της χρήσης τροχών 29 ιντσών για αγωνιστική χρήση και μόλις αυτήν τη χρονιά, η Γερμανική Ομοσπονδία Ποδηλασίας, επέτρεψε τη χρήση των συγκεκριμένων ποδηλάτων στους αγώνες, εκτοξεύοντας την τάση για τις 29 ίντσες.

Τώρα βλέπουμε τροχούς 29 ιντσών σε όλες τις κατηγορίες, από singlespeed έως αγωνιστικά hardtail και full suspension. Μέχρι που η Intense κατασκεύασε ποδήλατο κατάβασης με τέτοιους τροχούς και το νέο αντεστραμμένο πιρούνι Manitou Dorado είναι συμβατό για τέτοιο τροχό.

Όχι 29άρι πραγματικά;

Ελάχιστα λάστιχα έχουν στην πραγματικότητα εξωτερική διάμετρο 29 ίντσες ή αλλιώς 736.6mm. Η εξωτερική διάμετρος είναι συνήθως πιο κοντά στις 28,5 ίντσες, η δε διάμετρος του στεφανιού είναι 24,5 ίντσες ή 622mm. Φυσικά, υπάρχουν ελαστικά με εξωτερική διάμετρο τις 29 ίντσες αλλά είναι ελάχιστα. Το ίδιο όμως συμβαίνει και με τις 26 ίντσες, όπου η εξωτερική διάμετρος είναι μικρότερη, πολύ περισσότερο το στεφάνι. Αλλά τους αριθμούς μπορούμε να τους αγνοήσουμε. Το πραγματικό πρόβλημα θα δημιουργηθεί, όταν κάποιος προσπαθήσει να βάλει τα 29άρια στο ευρωπαϊκό λεξικό. Χρησιμοποιούμε όλοι τον όρο 29άρι ή 29er ή απλά 2-9. Αλλά η ίντσα δεν είναι επίσημη μονάδα μέτρησης για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, χρησιμοποιούμε μετρικό σύστημα, δηλαδή πώς πρέπει να τα λέμε τα ποδήλατα, ποδήλατα 736 χιλιοστών; Όχι βέβαια, όπως αποκαλούμε τα 26άρια με τον αμερικάνικο μη επίσημο τρόπο, έτσι αυθαίρετα μεν, πρακτικά δε, θα αποκαλέσουμε και τα άλλα 29αριά.

Απολογισμός: τα (+) και τα (-)

Εάν ένα κανονικό ποδήλατο έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, τότε στα «μεγάλα» ποδήλατα θα βρούμε ακριβώς τα ίδια, αλλά σε μεγαλύτερο βαθμό: μεγαλύτερα λάστιχα. Μεγαλύτερη διάμετρος σημαίνει καλύτερη κύλιση πάνω από εμπόδια (εύκολο να το φανταστείτε σε ένα σκέϊτ με ρόδες 5 εκατοστών και ένα με ρόδες 10 εκατοστών) επίσης μεγαλύτερη επιφάνεια πρόσφυσης στο έδαφος, λιγότερη βύθιση σε μαλακό τερέν και φυσικά ταιριάζουν καλύτερα σε ψηλούς αναβάτες. Την ίδια όμως στιγμή, μεγαλύτεροι τροχοί σημαίνει μεγαλύτερη μάζα, η οποία δείχνει ακόμη μεγαλύτερη (και άχαρη) επειδή είναι περιστρεφόμενη (μεγαλύτερο λάστιχο, στεφάνι, σαμπρέλα και ακτίνες), πιο αργή επιτάχυνση, τα στεφάνια δεν είναι τόσο γερά και «δεμένα» όσο τα 26 ιντσών και τα εξαρτήματα που προορίζονται για 29άρια ποδήλατα στην αγορά, όπως και να το κάνουμε σπανίζουν. Και τελικά σε πολλούς δεν αρέσουν έτσι όπως δείχνουν τα 29άρια, αλλά αυτό είναι κάτι το υποκειμενικό.

Αλλά όλα αυτά πώς μεταφέρονται έξω στο τερέν;

Καταρχήν θα πρέπει να συνηθίσετε αυτό το είδος ποδήλατου. Απλά γιατί το αισθάνεστε περίεργο με αυτήν την τεράστια ρόδα κάτω από το τιμόνι σας. Είχα την ευκαιρία να καβαλήσω μερικά 29άρια σε διαφορετικά εδάφη και είναι τέλεια για εύκολο και μεσαίο τερέν με απαλό πέρασμα και ωραία κύλιση. Είναι γρηγορότερα και σου δίνουν την αίσθηση της ασφάλειας. Αλλά μόλις το τερέν γίνει τεχνικό, νομίζεις ότι οι τροχοί σε εμποδίζουν και γίνεται πιο δύσκολο να κατεβείς φουρκέτες ή στενά μονοπάτια. Από την άλλη πλευρά όμως, οι μεγαλύτεροι τροχοί θα σε περάσουν από ρίζες και βράχια έχοντας καλύτερο έλεγχο και σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί και να σε σώσουν από το να πετάξεις πάνω από το τιμόνι… Η καλύτερη συμβουλή είναι να δοκιμάσετε ένα έξω σε πραγματικές συνθήκες πριν αποφασίσετε το καλύτερο για τον εαυτό σας.

69

Μη σας μπαίνουν ιδέες, ακόμη για ποδήλατα μιλάμε! 69 ή Six-Niner (ή ακόμα και 96) είναι μία έκδοση με εμπρός τροχό 29 ιντσών και πίσω τροχό 26 ιντσών. Μεγαλύτερο μπροστά τροχό για να διαπερνά τα εμπόδια και μικρότερο πίσω για καλύτερο έλεγχο και ευελιξία στα στενά κλειστά κομμάτια. Η Trek είναι η μόνη από τις μεγάλες εταιρίες που ασχολήθηκε με το concept (69er), αλλά ήδη το έχει εγκαταλείψει. Υπήρχε επίσης η ιδέα για έκδοση ποδηλάτου με τροχούς 28 ιντσών, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει πιάσει. Μερικοί υποστηρίζουν πως οι 28 ίντσες έχουν καλύτερη αίσθηση από τις 29 και δεν το έχουν ξεχάσει ακόμα.

Είμαι 29άρης τύπος;

Ίσως! Τα 29άρια δεν είναι για όλους. Πρέπει να καταλάβεις τα 29άρια, με τον ίδιο τρόπο που κάποιος θα καταλάβαινε τα recumbent bikes (αυτά που τα οδηγεί κανείς ξαπλωτός). Απλά είναι πολύ πιο εύκολο να τα καταλάβετε και να τα δεχτείτε. Πρώτα θα πρέπει να έχετε κατασταλάξει στο στιλ οδήγησης που προτιμάτε και να βρείτε την κατάλληλη μηχανή. Πολλοί θα διαλέξουν τα 29άρια και θα περάσουν τόσο καλά επάνω τους που δε θα ξανακοιτάξουν πίσω…

Δείτε επίσης

ταξίδι με ποδήλατο

Ταξίδι με ποδήλατο: Είναι θέμα οργάνωσης

 Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για να ξεκινήσετε – και να φτάσετε! Μέχρι πού μπορείτε ...

Συμβουλές για νέους ποδηλάτες

Απλές συμβουλές για να απολαμβάνετε το ποδήλατο στην πόλη Είστε από εκείνους που τους τελευταίους ...

Επιλέγοντας το σωστό μέγεθος στο παιδικό ποδήλατο

Προσοχή στο μέγεθος του παιδικού ποδηλάτου! Το παιδικό ποδήλατο δεν είναι… παιχνίδι και γι’ αυτό ...

Αφήστε μια απάντηση

mbike.gr

Pin It on Pinterest