Πατήστε compact

Ποδηλάτες, τα γρανάζια συρρικνώθηκαν!

Όχι βέβαια επειδή τα χτύπησε κάποια ειδική ακτίνα αλλά επειδή με τον τρόπο αυτό γίνεται η ποδηλασία δρόμου πιο εφικτή για λιγότερο προπονημένους.

Τα κλασικά «πατήματα» 39-53 μπροστά σε συνδυασμό με τις κασέτες 11-23, 12-23 και 12-25 πίσω είναι πολύ βαριά για το μεγαλύτερο ποσοστό αναβατών και όχι μόνο. Ακόμα και αν μπορούν να τα «γυρίσουν» σε κάποια ανηφόρα με 50-60 στροφές κινούνται με χαμηλή ταχύτητα και «φορτώνουν» τα πόδια τους με γαλακτικό οξύ με αποτέλεσμα το «σούρωμα» να μην είναι μακριά. Η λύση της κασέτας με πατήματα 12-27 είναι μεν καλή αλλά έχει ως μειονέκτημα τη μεγάλη διαφορά δοντιών σε κάποια πατήματα και για αυτό το λόγο δεν την προτιμούν πολλοί. Όσο για τον τριπλό δίσκο αυτή είναι μια άλλη προσέγγιση που όμως κάνει πολλούς να νιώθουν «άβολα» ψυχολογικά…Υπάρχει λύση; Ναι και αυτή δεν είναι άλλη από τα compact πατήματα. Ένας κλασικός συνδυασμός για compact με 34-50 μπροστά και 11-25 πίσω δίνει (με ίδιο αριθμό περιστροφών στα πόδια) μεγαλύτερη τελική ταχύτητα από το 53-12 και καλύτερη ανηφορική σχέση από το 39-27. Επίσης λόγω μικρότερων διαστάσεων σε αλυσίδα, διαμέτρους γραναζιών κ.α. έχουμε και μια μικρή μείωση βάρους.

Τα διαγράμματα 1 και 2 που ακολουθούν δείχνουν το ποιοτικοποσοτικό ανάπτυγμα του γραναζώματος ανά περιστροφή πεταλιέρας δηλαδή το με πόσα km/h θα πηγαίνετε με τα διαφορετικά γρανάζια ανά πεταλιά. Αν αυτό το πολλαπλασιάσετε με τις στροφές θα βγάλετε την ταχύτητα με την οποία θα πηγαίνετε. Αυτό μπορείτε να το δείτε για μία ευρεία γκάμα στροφών (από 50 στροφές οι οποίες πιθανόν να παρατηρηθούν σε μεγάλες ανηφόρες μέχρι 250 στροφές που έχουν επαγγελματίες sprinters) για τα ακραία πατήματα στο τελευταίο διάγραμμα 3.

Επειδή τα παραπάνω σε κάποιους μπορεί να φαίνονται κινέζικα θα κάνουμε μια επιπλέον επεξήγηση για τα ακραία πατήματα. Έστω λοιπόν ότι σε μία ανηφόρα ο αναβάτης πηγαίνει με 60 στροφές και σε μία κατηφόρα με 120, τότε για τα διαφορετικά πατήματα η ταχύτητά του θα είναι:

Πάτημα 60 rpm Πάτημα 120 rpm
34-23 11,88 km/h 50-11 73,08 km/h
34-25 10,92 km/h 50-12 66,96 km/h
39-23 13,62 km/h 53-11 77,52 km/h
39-25 12,54 km/h 53-12 71,04 km/h
39-27 11,64 km/h   

Βλέπουμε ότι το 34-23 είναι σχεδόν το ίδιο γρήγορο και «μαλακό» με το 39-27 και το 50-11 είναι πιο γρήγορο και «σκληρό» από το 53-12! Επίσης, λόγω της διαφοράς ισχύος που απαιτεί το κάθε πάτημα ένας αναβάτης που γυρνά οριακά με 50 στροφές στο 39-23 στην ανηφόρα και πηγαίνει με 11,35 km/h θα μπορεί πολύ πιθανόν με την ίδια ισχύ να μπορεί να γυρίσει με 65 στροφές το 34-23 και να πηγαίνει με 12,87 km/h καταναλώνοντας λιγότερη ισχύ και χωρίς να «πρήζονται» τα πόδια του. Βέβαια, τα πατήματα είναι και κάτι προσωπικό δηλαδή άλλος προτιμά τα βαριά (μακριά) και άλλος τα ελαφριά (κοντά). Οι στατιστικές πάντως έχουν δείξει ότι ακόμα και παραδοσιακοί των βαριών όταν δοκίμασαν χωρίς προκατάληψη τα ελαφριά σε πολλές περιπτώσεις άλλαξαν αντιλήψεις! Εξάλλου ο Lance Armstrong κάτι θα ήξερε που στροφάριζε πάντα περισσότερο από τους άλλους, ενώ όπως έχουμε δει σε μεγάλες ανηφόρες πολλοί επαγγελματίες χρησιμοποιούν πατήματα compact ή ακόμα και τριπλό δίσκο σε κάποιες περιπτώσεις. Ποιος μπορεί να ξεχάσει τον Roberto Heras στο γύρο Ισπανίας το 2001 όπου χρησιμοποιούσε 30-27 για να ανέβει στο φοβερό Alto De l’Angliru και μάλιστα στο κομμάτι της ανηφόρας «Cuena De Las Cabres» το οποίο έχει 23,6% κλίση πήγαινε ζιγκ-ζακ;!

Τι χρειάζεται για να αλλάξει κάποιος σε Compact;
Προφανώς θα χρειαστείτε το δισκοβραχίονα και σε κάποιες περιπτώσεις το μπροστινό σασμάν (δεν είναι όλα τα μπροστινά σασμάν συμβατά με compact). Σε όλες τις περιπτώσεις πάντως χρειάζεται αλλαγή μήκους η αλυσίδα και ρύθμιση οι ταχύτητες

Τι άλλα είδη Compact υπάρχουν;
Είναι αλήθεια ότι εδώ και πολύ καιρό υπάρχουν και άλλα είδη compact τόσο για δρόμο όσο και για MTB όπως για παράδειγμα της Goldtech με πατήματα που ξεκινούν από τα 9 δόντια πίσω και μπορούν να προσαρμοστούν στις ανάγκες του οποιουδήποτε αναβάτη (υπάρχουν μέχρι και κασέτες 9-34!!!) επειδή είναι όμως κάτι πολύ εξειδικευμένο δε θα επεκταθούμε περισσότερο σε αυτό το άρθρο, για όποιον ενδιαφέρεται μπορεί να επικοινωνήσει μαζί μας.

Συμπέρασμα
Το compact ήρθε για να μείνει και να κάνει την ποδηλασία πιο προσιτή στους ερασιτέχνες  αλλά σε ειδικές περιπτώσεις και στους επαγγελματίες. Αν λοιπόν σκέφτεστε για κάποια αναβάθμιση ίσως αυτή θα πρέπει να είναι η επιλογή σας. #