POWER METERS
Ήταν στα τέλη της δεκαετίας του ‘80 όταν ο Γερμανός Urlich Schoberer – ιδιοκτήτης της SRM (Schoberer Rad Messtechnik) – παρουσίασε το πρώτο power meter (βατόμετρο) για χρήση σε ποδήλατο δρόμου και όχι σε κάποιο εργαστήριο.
Στην αρχή, ήταν διαθέσιμο μόνο για τα πολύ μεγάλα «αστέρια» της ποδηλασίας. Ένας από τους πρώτους που το χρησιμοποίησαν ήταν ο διάσημος Αμερικανός ποδηλάτης Greg LeMond.
Στις μέρες μας, ολοένα και περισσότερες εταιρείες παρουσιάζουν στην αγορά διαφορετικών ειδών power meters. Πλέον, υπάρχει η δυνατότητα της επιλογής ανάμεσα σε power meters που ενσωματώνονται στον δισκοβραχίονα, στα πετάλια ή και στο οπίσθιο κέντρο, με μερικά από αυτά να έχουν μειώσει αισθητά το κόστος αγοράς, δίνοντας τη δυνατότητα σε επαγγελματίες, αλλά και σε ερασιτέχνες ποδηλάτες, να επωφεληθούν από όλα όσα ένα power meter μπορεί τους προσφέρει.
Τι ακριβώς μπορεί να σου προσφέρει ένα power meter; Πώς ακριβώς λειτουργεί;
H λέξη που χρησιμοποιούμε ως επί το πλείστων όταν αναφερόμαστε σε ένα power meter είναι η λέξη watt. Τι εννοούμε όμως με αυτή την λέξη; Τα watts είναι μια μονάδα μέτρησης της δύναμης (power), όπως ακριβώς χρησιμοποιούμε τα χιλιόμετρα ανά ώρα για να μετρήσουμε την ταχύτητα. Για τους επιστήμονες, δύναμη (power) είναι η ταχύτητα με την οποία ένας ποδηλάτης παράγει έργο (work), και έργο, είναι η δύναμη (force) που παράγουν τα πόδια πιέζοντας τα πετάλια, πολλαπλασιασμένη επί την απόσταση. Όσο μεγαλύτερο είναι το έργο (work) στο χρόνο, τόσο περισσότερη δύναμη (force) απαιτείται για την παραγωγή του έργου, με αποτέλεσμα την αύξηση των watts. Το έργο, ή αλλιώς η ενέργεια, μετριέται σε joules. Ένα joule ισοδυναμεί με την ποσότητα της ενέργειας που απαιτείται για την παραγωγή ενός watt σε ένα δευτερόλεπτο. Τα power meters υπολογίζουν την ενέργεια σε kilojoules. Στην Ελλάδα, όπως και σε αρκετές χώρες, υπολογίζουμε την ενέργεια σε Calories (1 calorie = 4.184 joules).
Για τη μέτρηση των watt, το power meter υπολογίζει δυο πράγματα: τη ροπή (torque) και τον ρυθμό (cadence). Για να αυξήσουμε τα watts, θα πρέπει είτε να αυξήσουμε τον ρυθμό με μια σταθερή ταχύτητα στην μετάδοση, ή να κρατήσουμε σταθερό τον ρυθμό και να επιλέξουμε μια πιο βαριά ταχύτητα. Και στις δύο περιπτώσεις θα αυξηθεί κατά συνέπεια και η ταχύτητα με την οποία κινούμαστε. Επιλέγοντας απλά μία πιο βαριά ταχύτητα στην μετάδοση και μειώνοντας τον ρυθμό, θα αυξήσουμε την ροπή, όχι όμως απαραίτητα και τα watts.
Στη σύγχρονη ποδηλασία, με την ορολογία «watt ανά κιλό» υπολογίζεται η ικανότητα ενός ποδηλάτη. Συνήθως, ένας μεγαλόσωμος ποδηλάτης παράγει περισσότερα watts από ό,τι ένας μικρόσωμος, λόγω του μεγαλύτερου ποσοστού μυϊκής μάζας, του μεγαλύτερου ποσοστού μιτοχονδρίων στα μυϊκά κύτταρα και του περισσότερου οξυγόνου που μεταφέρεται στους μύες μέσω του αίματος, εξαιτίας της μεγαλύτερης σε μέγεθος καρδιάς. Όμως, το πλεονέκτημα του να έχει ένας ποδηλάτης πιο πολύ δύναμη, αποδεικνύεται καλύτερα σε flat διαδρομές. Στις ανηφόρες, o μεγαλύτερος εξισωτής για όλους τους ποδηλάτες είναι η αναλογία watt ανά κιλό. Δηλαδή, εάν ένας ποδηλάτης σωματικού βάρους 75 κιλών, ανεβαίνει μια ανηφόρα στα 300 watts (4 watt ανά κιλό), τότε ένας άλλος ποδηλάτης σωματικού βάρους 80 κιλών, θα πρέπει να παράγει αναλογικά 320 watts για να διατηρήσει την ίδια ταχύτητα.
Η προπόνηση με power meter είναι μία από τις ακριβέστερες μεθόδους υπολογισμού του έργου που παράγεται σε αυτήν. Για να το θέσουμε πιο απλά, τα watts δε λένε ψέματα! Τα power meters παρέχουν μια αντικειμενική μέτρηση της πραγματικής ενέργειας. Σε αντίθεση με τους καρδιακούς παλμούς, η δύναμη που παράγουμε κατά την άσκηση δεν επηρεάζεται από εξωτερικούς παράγοντες όπως η ζέστη, το υψόμετρο, η ενυδάτωση, η αποκατάσταση ή τα τονωτικά συμπληρώματα.
Η αναγραφόμενη ένδειξη των watts στο κοντέρ κατά τη διάρκεια της άσκησης, είναι ένα μόνο από τα πλεονεκτήματα των power meters. Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα είναι η ανάλυση που ακολουθεί μετά. Συγκεντρώνοντας τις πληροφορίες μετά από κάθε άσκηση, διαμορφώνουμε σε βάθος χρόνου μια γενικότερη εικόνα της προπόνησης μας.
GARMIN VECTOR
Το σύστημα Vector της Garmin είναι η δεύτερη διαθέσιμη επιλογή της αγοράς για powermeter στα πετάλια αντί του δισκοβραχιόνα. Για τη μέτρηση των watts, υπάρχουν 8 μετρητές πίεσης (strain gauges) που βρίσκονται στο εσωτερικό του άξονα του κάθε πεταλιού. Το σύστημα, εκτός του ότι υπολογίζει τη δύναμη που παράγεται τόσο στο αριστερό όσο και στο δεξί πόδι του αναβάτη, διαθέτει και την έξυπνη λειτουργία Pedal Smoothness. Η ακρίβεια στη μέτρηση της δύναμης που παράγεται, κυμαίνεται σε ποσοστό +/- 2%. Η τοποθέτηση του συστήματος γίνεται εύκολα και σε αντίθεση με το σύστημα της Look, η μεταφορά των δεδομένων στην κεντρική μονάδα (head unit) γίνεται με το πρωτόκολλο ANT+. Τέλος, τα πετάλια είναι συμβατά μόνο με σχαράκια Keo Blade της Look.
Τιμή: 1.549€ * Αντιπρόσωπος: Σκορδίλης ΑΕ, τηλ.: 210-9858241, www.skordilis.gr
LOOK KEO POWER PEDAL
Το σύστημα Keo Power Pedal της Look, κατασκευάζεται σε συνεργασία με την Polar και αποτελεί τη μία από τις δύο διαθέσιμες επιλογές της αγοράς για powermeter στα πετάλια και όχι στον δισκοβραχιόνα. Στο εν λόγω σύστημα, υπάρχουν 8 μετρητές πίεσης (strain gauges), που βρίσκονται στο εσωτερικό του άξονα του κάθε πεταλιού, δίνοντας έτσι μια πραγματική πληροφόρηση για τη δύναμη που παράγεται στο αριστερό και στο δεξί πόδι του αναβάτη ξεχωριστά. Η ακρίβεια στη μέτρηση της δύναμης που παράγεται, κυμαίνεται σε ποσοστό +/- 2%. Χαρακτηριστική είναι η ευκολία τοποθέτησης του συστήματος, κάτι που κάνει το συγκεκριμένο powermeter πιο ευπροσάρμοστο από τον ανταγωνισμό. Το γεγονός όμως ότι είναι συμβατό για τη μεταφορά των δεδομένων στην κεντρική μονάδα (head unit) μόνο με το πρωτόκολλο WIND της Polar, αποτελεί ένα σημαντικό εμπόδιο, καθώς υπάρχει η δυνατότητα επιλογής ανάμεσα σε τρεις μόνο κεντρικές μονάδες (head unit) της Polar – το CS500, CS600 και CS600x – με το CS500 να είναι το μοναδικό συμβατό με Mac.
Τιμή: 1.690€ * Αντιπρόσωπος: Kassimatis Cycling, τηλ.: 210-4122596, www.kassimatiscycling.gr
PIONEER DURA ACE 9000 POWERMETER
Το σύστημα της Pioneer εκτός του ότι υπολογίζει ξεχωριστά τη δύναμη που παράγεται στο αριστερό και στο δεξί πόδι του αναβάτη, υπολογίζει και την ποσότητα και την φορά της δύναμης σε δώδεκα διαφορετικά σημεία – ανά 30 μοίρες – για κάθε πεταλιά σε κάθε πόδι. Για την ακριβή μέτρηση της δύναμης σε ποσοστό +/- 2%, υπάρχουν δύο μετρητές πίεσης (strain gauges monitors) – ένας σε κάθε μπράτσο – ενώ η μεταφορά των δεδομένων στο Pioneer Cycle Computer γίνεται με το πρωτόκολλο ANT+. Το Cycle Computer διαθέτει οθόνη αφής LCD και δίνει τη δυνατότητα στον κάτοχο του να κάνει δωρεάν download στο Cyclo-Sphere, παρέχοντάς του περισσότερες πληροφορίες από οποιοδήποτε άλλο σύστημα.
Τιμή: Δεν διατίθεται στην Ελλάδα * Αντιπρόσωπος: pioneerelectronics.com
POWER2MAX
Η γερμανική εταιρεία POWER2MAX είναι από τις πιο καινούργιες στο χώρο των power meters. Είναι η μοναδική εταιρεία – πλην της SRM – που κατάφερε να κερδίσει Grand Tour το 2014 με τον Nairo Quintana. Στη λειτουργία του, το POWER2MAX μιμείται κατά πολύ αυτήν του Quarq, με τα ηλεκτρονικά και τους 4 μετρητές πίεσης (strain gauges) να βρίσκονται στο εσωτερικό του spider της πεταλιέρας. Ένα από το πιο αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά του, που το κάνει και πολύ φιλικό στη χρήση του, είναι η λειτουργία automatic zeroing. H συγκεκριμένη λειτουργία αντισταθμίζει τις κλιματικές αλλαγές κατά την οδήγηση διατηρώντας αυτόματα μεγάλη ακρίβεια στη μέτρηση της δύναμης που παράγεται σε ποσοστό +/- 2%. Για τη μεταφορά των δεδομένων στην κεντρική μονάδα (head unit) το POWER2MAX είναι συμβατό με το πρωτόκολλο ANT+.
Τιμή: 1.890€ * Αντιπρόσωπος: Power2max.de
POWERTAP G3
Η PowerTap είναι η πρώτη εταιρεία που παρουσίασε wireless powermeter το 2006 και η μοναδική που το ενσωματώνει στο οπίσθιο κέντρο του τροχού. Το μοντέλο G3 είναι επανασχεδιασμένο με βελτιωμένη ακαμψία και χαμηλότερο βάρος. Η απόσταση ανάμεσα στις φλάντζες του κέντρου είναι αυξημένη βελτιώνοντας την πλευρική ακαμψία του τροχού, ενώ το βάρος έχει μειωθεί στο εντυπωσιακό νούμερο των 330 γραμμαρίων. Τα ηλεκτρονικά έχουν μετακινηθεί από το εσωτερικό του κέντρου στο Powercap, κάνοντας ευκολότερο το service και την αντικατάσταση της μπαταρίας. Το G3 είναι διαθέσιμο σε 20, 24, 28 και 32 τρύπες και είναι συμβατό με 11 ταχύτητες (Shimano ή Campy). Η ακρίβεια στη μέτρηση της δύναμης που παράγεται, κυμαίνεται σε ποσοστό +/- 1,5%, ενώ η μεταφορά των δεδομένων στην κεντρική μονάδα (head unit) γίνεται με το πρωτόκολλο ANT+.
Τιμή: 860€ * Αντιπρόσωπος: Kinisi Bikes, τηλ.: 210-6208611, www.kinisibikes.com
ROTOR POWER 3D+
Παλιότερα, είχαμε συνηθίσει να βλέπουμε τον εξαιρετικό δισκοβραχίονα 3D+ της ισπανικής εταιρείας να εξοπλίζει τα powermeter ανταγωνιστικών εταιρειών. Μετά από αρκετά πρωτότυπα, η Rotor παρουσίασε το δικό της power meter – με την ονομασία Rotor Power – προκαλώντας τις εντυπώσεις. Εκμεταλλευόμενοι την τεχνολογία Trinity Drilling System, οι μηχανικοί της εταιρείας κατάφεραν να ενσωματώσουν τους μετρητές πίεσης (strain gauges) στο εσωτερικό των μπράτσων του δισκοβραχίονα (τέσσερις σε κάθε μπράτσο), αντί στο spider. Χάρη σε αυτήν τη σχεδίαση, το Rotor Power μπορεί να υπολογίσει ξεχωριστά τη δύναμη που παράγεται κατά το πεταλάρισμα ανάμεσα σε αριστερό και δεξί πόδι. Για τη μεταφορά των δεδομένων στην κεντρική μονάδα (head unit) χρησιμοποιείται το πρωτόκολλο ANT+, ενώ η ακρίβεια στη μέτρηση της δύναμης που παράγεται, κυμαίνεται σε ποσοστό +/- 2%. Το Rotor Power διατίθεται στο αγοραστικό κοινό σε έκδοση compact (MAS 110mm BCD) και σε standard (MAS 130 BCD).
Τιμή: 1700€ * Αντιπρόσωπος: KSports, τηλ.: 210-9010102, www.ksports.gr
SRAM RED 22 QUARQ
Μετά την αγορά της Quarq, η Sram προέβη σε μία σειρά σημαντικών βελτιώσεων στο power meter της, δίνοντας παράλληλα ένα πιο μοντέρνο και λιγότερο έντονο «look», για να ταιριάζει απόλυτα με την καινούργια πεταλιέρα Sram Red. Η λειτουργία του συγκεκριμένου power meter εξακολουθεί να βασίζεται στην ύπαρξη 4 μετρητών πίεσης στο spider της πεταλιέρας. Για τη μεταφορά των δεδομένων στην κεντρική μονάδα (head unit) χρησιμοποιείται το πρωτόκολλο ANT+, ενώ η ακρίβεια στη μέτρηση της δύναμης που παράγεται, κυμαίνεται σε ποσοστό +/- 2%. Το Quarq είχε γίνει ευρέως γνωστό για την ευκολία στη λειτουργία του. Η Sram φρόντισε να κάνει τη λειτουργία του ακόμη πιο απλή. Η αλλαγή της μπαταρίας – που είναι πλέον μικρότερη – γίνεται πολύ απλά ξεβιδώνοντας το καπάκι αλουμινίου πάνω στο spider, ενώ με την εφαρμογή της τεχνολογίας Οmnical, η αντικατάσταση των δίσκων γίνεται χωρίς να επηρεάζεται το calibration του συστήματος. Επίσης, με την εφαρμογή της τεχνολογίας Power Balance υπολογίζεται ξεχωριστά η δύναμη ανάμεσα στο αριστερό και το δεξί πόδι του αναβάτη. Ως προς τις διαθέσιμες εκδόσεις, το Sram Red Quarq διατίθεται σε έκδοση GXP αλλά και σε BB30.
Τιμή: 1.149€ * Αντιπρόσωπος: Gatsoulis, τηλ.: 216-0000001, www.gatsoulis.gr
SRM POWERMETER SHIMANO 11-SPEED
H αγορά που δημιουργήθηκε από τη γερμανική εταιρεία πριν από 25 περίπου χρόνια έχει γίνει πλέον πιο ανταγωνιστική από ποτέ. Η SRM εξακολουθεί όμως να αποτελεί την επιλογή των Pro αθλητών εξαιτίας της πολύ υψηλής ποιότητας και της εξαιρετικής ακρίβειας στη μέτρηση της δύναμης. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός, πως το μοναδικό Grand Tour που δεν έχει κερδίσει η γερμανική εταιρεία ήταν το Giro di Ιtalia του 2014. Η πολύ μεγάλη ακρίβεια του SRM σε ποσοστό +/- 1.5%, οφείλεται στη χρήση 8 μετρητών πίεσης (strain gauges) στο spider της πεταλιέρας. Το μοναδικό μειονέκτημα του SRM (πλην του υψηλού κόστους αγοράς) έχει να κάνει με την μπαταρία του. Παρότι έχει πολύ μεγάλη διάρκεια ζωής στις 3000 ώρες, για την αντικατάσταση της, ο ιδιοκτήτης του θα πρέπει να στείλει το power meter στα κεντρικά της SRM στο Julich της Γερμανίας. Για τη μεταφορά των δεδομένων στην κεντρική μονάδα (head unit), το SRM είναι συμβατό με το πρωτόκολλο ANT+. Για το 2015 είναι διαθέσιμη η ολοκαίνουργια κεντρική μονάδα PC8, η οποία μεταξύ άλλων διαθέτει και ενσωματωμένο GPS.
Τιμή: Powermeter: 3.213€ PC8: 850€ * Αντιπρόσωπος: www.srm.de
STAGES CYCLING STAGEONE
Τα κύρια χαρακτηριστικά του SΤAGEONE είναι το χαμηλό του βάρος, το σχετικά χαμηλό κόστος αγοράς και η συμβατότητα του. Με το βάρος του να ανέρχεται στα 20 μόλις γραμμάρια αποτελεί την ελαφρύτερη πρόταση της αγοράς. Το power meter ενσωματώνεται στην εσωτερική πλευρά του αριστερού μπράτσου του δισκοβραχίονα, και χρησιμοποιεί 4 μετρητές πίεσης (strain gauges) για τον υπολογισμό της δύναμης που παράγεται, με ποσοστό ακριβείας στο +/- 2%. Για τη μεταφορά των δεδομένων στην κεντρική μονάδα (head unit) το STAGEONE χρησιμοποιεί το πρωτόκολλο ANT+ αλλά και το Bluetooth, κάτι που το κάνει συμβατό και με smartphones. Το SΤAGEONE μπορεί να ενσωματωθεί μόνο σε αλουμινίου δισκοβραχίονα και μόνο από την ίδια την εταιρεία. Το σημαντικότερο μειονέκτημα του SΤAGEONE σε σύγκριση με τον ανταγωνισμό, είναι πως υπολογίζει τη δύναμη που παράγεται μόνο από το αριστερό πόδι του αναβάτη, θεωρώντας πως και το δεξί του πόδι παράγει την ίδια ακριβώς δύναμη.
Τιμή: 899€ για βραχίονα Dura Ace,
699€ για βραχίονα 105 * Αντιπρόσωπος: topodilato, τηλ.: 210-9913510, www.topodilato.gr
VERVE CYCLING INFOCRANK
Αξιόπιστο και ακριβές στη λειτουργία του, ανθεκτικό και εύκολο στη χρήση του – το powermeter της αυστραλέζικης εταιρείας είναι ενσωματωμένο σε έναν πανέμορφα σχεδιασμένο δισκοβραχίονα και υπολογίζει τη δύναμη που παράγεται κατά το πεταλάρισμα ξεχωριστά σε κάθε πόδι. Το σύστημα χρησιμοποιεί μαγνητικό σένσορα για να υπολογίζει τις πεταλιές (cadence) και ειδικά ενσωματωμένους μετρητές πίεσης (strain gauges) στα μπράτσα του δισκοβραχίονα με ακρίβεια του 0.1 χιλιοστού για τη μέτρηση της ροπής (torque). Κάθε σύστημα καλιμπράρεται στο εργοστάσιο κατά τη διάρκεια παραγωγής του και δε χρειάζεται ξανά καλιμπράρισμα ή λειτουργία zero-offset, εκτός αν χτυπηθεί ο δισκοβραχίονας σε περίπτωση πτώσης. Οι μπαταρίες έχουν διάρκεια ζωής πάνω από 500 ώρες και η αντικατάσταση τους γίνεται εύκολα ξεβιδώνοντας τα καπάκια στο πλάι των μπράτσων του δισκοβραχίονα. Η ακρίβεια στη μέτρηση της δύναμης που παράγεται κυμαίνεται σε ποσοστό +/- 2% και η μεταφορά των δεδομένων στην κεντρική μονάδα (head unit) γίνεται με το πρωτόκολλο ANT+. O δισκοβραχίονας είναι σχεδίασης 110BCD με 30 χιλιοστών άξονα. Στην τιμή περιλαμβάνεται και μεσαία τριβή M30 της αμερικανικής εταιρείας Praxxis για τύπους μεσαίας τριβής BSA, BB30, PF30, OSBB και ΒΒ386.
Τιμή: 1.550€ * Αντιπρόσωπος: Justride, τηλ.: 210-2627651, www.justride.gr