The Grand Escape Tuscany

The Grand Escape Tuscany – Ένα ετήσιο γεγονός στην Τοσκάνη της Ιταλίας που… σταματά τον χρόνο και μας φυγαδεύει σε μια ποδηλατική διάσταση στον χωροχρόνο!

Το Grand Escape Tuscany είναι μια μη ανταγωνιστική διοργάνωση ποδηλασίας μεγάλων αποστάσεων και bikepacking, που πραγματοποιείται κάθε χρόνο στην Τοσκάνη.

Εν όψει της εκκίνησης της φετινής διοργάνωσης, το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, ένας από τους ιδρυτές του event, o Francesco Nguyen, απαντά σε μερικές ερωτήσεις αποκλειστικά στο ΜΒΙΚΕ.

ΜΒ: Τι σε ενέπνευσε να δημιουργήσεις το event Grand Escape Tuscany και πώς γεννήθηκε αρχικά η ιδέα;

FN: Τα πρώτα μου bikepacking ταξίδια ήταν σε άσφαλτο, κατά μήκος ποδηλατοδρόμων. Νομίζω για τον περισσότερο κόσμο, αυτό δεν είναι κάτι που ακούγεται σπουδαίο, αλλά για μένα, αυτά τα ταξίδια άλλαξαν τον τρόπο που έβλεπα το ποδήλατο, δηλαδή, συνειδητοποίησα στην ουσία τι μπορεί να κάνει κανείς με ένα ποδήλατο, ακόμα και με ένα πολύ κακό, όπως αυτό που είχα τότε! Ταυτόχρονα, πολύ πριν γίνει μόδα το gravel, ανακάλυψα μια πολύ απλή αλήθεια: το να κάνεις ένα ταξίδι σε άσφαλτο μπορεί να είναι εξίσου περιπετειώδες με το off-road. Ειδικά σε κάποιες περιοχές της Ευρώπης, οι παλιοί δρόμοι που συνέδεαν μικρές πόλεις χρησιμοποιούνται όλο και λιγότερο από αυτοκίνητα, λόγω της ανάπτυξης νέων οδικών δικτύων. Έτσι, μερικοί από τους καλύτερους δρόμους, με υπέροχη θέα, είναι ασφαλτοστρωμένοι και χωρίς κίνηση! Κι αυτός ο ευτυχής συνδυασμός οδήγησε στη δημιουργία του The Grand Escape και στη συνέχεια της σειράς Bike Adventure Series.
Η Τοσκάνη προέκυψε επειδή είχαμε ήδη διοργανώσεις στη Σλοβενία και στις Άλπεις μεταξύ Γερμανίας και Αυστρίας. Ο κόσμος ρώταγε συνέχεια: «Πότε θα κάνετε κάτι στην Ιταλία;». Και η Τοσκάνη φαινόταν προφανής επιλογή — αλλά και δύσκολη, γιατί όλοι νομίζουν ότι τη γνωρίζουν. Η πρόκληση ήταν να δείξουμε μια πλευρά της που ούτε οι ίδιοι οι Ιταλοί δεν γνωρίζουν.

ΜΒ: Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισες την πρώτη χρονιά της διοργάνωσης;

FN: Ο σχεδιασμός της διαδρομής, χωρίς αμφιβολία. Το Grand Escape είναι 100% σε άσφαλτο — ποδηλατόδρομοι και ήσυχοι δευτερεύοντες δρόμοι. Καθόλου gravel, καθόλου χώμα. Αυτό ακούγεται πιο απλό, αλλά στην πραγματικότητα κάνει τον σχεδιασμό πιο δύσκολο. Στο gravel μπορείς να πάρεις οποιονδήποτε επαρχιακό δρόμο και να σε βγάλει κάπου. Στην άσφαλτο, όμως, πρέπει να βρεις δρόμους με ελάχιστη κυκλοφορία, καλό οδόστρωμα και τοπίο που να δικαιολογεί κάθε ανηφόρα που έχεις βάλει στη διαδρομή. Περάσαμε 2 χρόνια εξερευνώντας τη διαδρομή στην Τοσκάνη πριν βρούμε αυτήν που θα μας ικανοποιούσε τελικά.
Η άλλη πρόκληση ήταν η αξιοπιστία. Η Τοσκάνη είναι η έδρα του Tuscany Trail — του δικού μας event, του μεγαλύτερου bikepacking event στον κόσμο. Έτσι, το να λανσάρουμε ένα event βασισμένο στην άσφαλτο στην ίδια περιοχή σήμαινε ότι έπρεπε να είμαστε πολύ ξεκάθαροι για το τι διαφορετικά έρχεται να προτείνει το Grand Escape. Δεν είναι ένα εναλλακτικό Tuscany Trail σε άσφαλτο. Είναι μια εντελώς διαφορετική εμπειρία!

ΜΒ: Γιατί επέλεξες την Τοσκάνη ως τοποθεσία;

FN: Η Τοσκάνη έχει κάτι σπάνιο: ομορφιά σε κάθε επίπεδο. Τα τοπία που εκτείνονται σ’ έναν διάπλατο ορίζοντα, οι κυματιστοί λόφοι, οι δρόμοι με τα κυπαρίσσια, οι αμπελώνες — όλα αυτά είναι διάσημα για κάποιο λόγο. Αλλά, αυτό που την κάνει ξεχωριστή με το ποδήλατο είναι πως θα συναντήσεις εικόνες σαν αυτές που αποτυπώνονται σε καρτ ποστάλ. Τα μικροσκοπικά χωριά με ένα μόνο καφενείο και τον καλύτερο εσπρέσο που έχεις πιει ποτέ. Η ρωμανική εκκλησία που ανακαλύπτεις τυχαία στην κορυφή μιας ανηφόρας. Ο αγρότης που σου κάνει νόημα από το χωράφι του.
Και πρακτικά μιλώντας, το οδικό δίκτυο της Τοσκάνης είναι απίστευτο για ποδηλασία. Υπάρχουν εκατοντάδες χιλιόμετρα ήσυχων δευτερευόντων δρόμων που διασχίζουν τους λόφους, συνδέοντας μεσαιωνικές πόλεις και κρυφές κοιλάδες. Δρόμοι όπου μπορεί να μη δεις αυτοκίνητο για είκοσι λεπτά. Αυτό ακριβώς αναζητούσαμε.

ΜΒ: Υπήρξε μια συγκεκριμένη διαδρομή, μέρος ή στιγμή που συνειδητοποίησες ότι αυτό το event έπρεπε να γίνει;

FN: Ναι, ήταν σε μια από τις πρώτες μας δοκιμαστικές διαδρομές – ήμουν με τον Andrea, τον ιδρυτή του Tuscany Trail, μετά τη μεγάλη ανάβαση του Radicofani. Βρισκόμασταν στα 800 μέτρα υψόμετρο (κάτι σπάνιο για εκείνο το κομμάτι της Τοσκάνης) και η ομίχλη σχεδόν σκέπαζε το ηλιοβασίλεμα. Οι χρυσαφένιες ακτίνες απλώνονταν στον ορίζοντα, με το χαρακτηριστικό τοπίο των λόφων της Τοσκάνης στο φόντο. Ήταν κάπως σουρεαλιστικό και πραγματικά εντυπωσιακό. Αυτό το κομμάτι της διαδρομής παραμένει ακόμα το αγαπημένο μου.

ΜΒ: Πολλές ποδηλατικές διοργανώσεις εστιάζουν στον ανταγωνισμό, αλλά το Grand Escape φαίνεται να δίνει έμφαση στην εμπειρία και την περιπέτεια. Ήταν αυτό μια συνειδητή επιλογή σαν αντίδραση για ό,τι ισχύει στον χώρο των ποδηλατικών διοργανώσεων;

FN: Δεν ήταν αντίδραση – ήταν το σημείο εκκίνησης. Το Bike Adventure Series γεννήθηκε ως μη ανταγωνιστικό. Δεν πήραμε έναν αγώνα και απλώς αφαιρέσαμε το χρονόμετρο. Χτίσαμε κάτι από το μηδέν, όπου ο ανταγωνισμός δεν ήταν ποτέ μέρος της εξίσωσης.
Και νομίζω ότι αυτή η διάκριση έχει σημασία. Όταν αφαιρείς τον ανταγωνισμό από έναν αγώνα, δημιουργείς ένα event με ένα «κενό». Όταν όμως χτίζεις μια εμπειρία γύρω από την περιπέτεια, την κοινότητα και την εξερεύνηση, η απουσία ανταγωνισμού δεν είναι έλλειψη, είναι χώρος. Χώρος για να κινηθεί ο καθένας με τον ρυθμό του, να σταματήσει όταν κάτι του τραβήξει την προσοχή, να μοιραστεί ένα γεύμα με κάποιον που μόλις γνώρισε στον δρόμο.
Ο κόσμος της ποδηλασίας έχει ήδη πολλούς αγώνες. Αυτό που στερείται είναι οργανωμένες περιπέτειες για ανθρώπους που αγαπούν την ποδηλασία ,αλλά δεν ενδιαφέρονται για segments στο Strava ή για χρόνους τερματισμού. Αυτόν τον χώρο δημιουργήσαμε.

ΜΒ: Πώς σχεδιάζετε τις διαδρομές ώστε να ισορροπούν ανάμεσα στη δυσκολία, την ομορφιά και την εμπειρία του αναβάτη;

FN: Κάθε ανάβαση πρέπει έχει έναν λόγο ύπαρξης. Αυτός είναι ο κανόνας μας. Αν ένας λόφος δεν σου προσφέρει μια ωραία θέα, το πέρασμα από ένα όμορφο χωριό ή μια στιγμή που να κάνει την προσπάθειά σου να αξίζει, αφαιρείται από τη διαδρομή. Δεν είμαστε εδώ για να κάνουμε τον κόσμο να υποφέρει, απλώς για την ταλαιπωρία ή για μια – συνηθισμένη πλέον – φωτογραφία ενός «ταλαιπωρημένου ποδηλάτη» στο Instagram.
Το Grand Escape Tuscany είναι περίπου 600 χιλιόμετρα, με εκκίνηση και τερματισμό στην Campiglia Marittima. Η διαδρομή διασχίζει τους λόφους του Chianti, περνά από μεσαιωνικά χωριά και ακολουθεί δρόμους με κυπαρίσσια. Είναι απαιτητική – η Τοσκάνη δεν είναι επίπεδη – αλλά τη σχεδιάζουμε έτσι ώστε η πρόκληση και η ανταμοιβή να συνυπάρχουν πάντα.
Και το σημαντικότερο: δεν υπάρχουν υποχρεωτικά stages ή χρονικά όρια. Αν κάποιος θέλει να κάνει 150 χλμ. σε μια μέρα, μπορεί. Αν κάποιος προτιμά 80 χλμ. και να περάσει το απόγευμα εξερευνώντας ένα χωριό, μπορεί επίσης. Η διαδρομή είναι σχεδιασμένη να είναι όμορφη για κάθε ρυθμό. Δεν σχεδιάζουμε μια σκέτη πρόκληση, σχεδιάζουμε μια ταξιδιωτική εμπειρία που απλώς είναι και σωματικά απαιτητική.

ΜΒ: Τι είδους ποδηλάτες συμμετέχουν συνήθως και τι τους παρακινεί;

FN: Η ομορφιά του Grand Escape είναι η ποικιλομορφία. Έχουμε αναβάτες από περισσότερες από 33 χώρες — ποδηλάτες με κούρσες, ποδηλάτες τουρίστες, ανθρώπους που κάνουν την πρώτη τους πολυήμερη διαδρομή, αλλά και άτομα που προετοιμάζονται για το NorthCape4000. Έχουμε δει ζευγάρια που ποδηλατούν μαζί, φίλους που επιστρέφουν κάθε χρόνο, αλλά και σόλο αναβάτες που φτάνουν χωρίς να γνωρίζουν κανέναν και φεύγουν με μια παρέα φίλων.
Αυτό που τους ενώνει δεν είναι το επίπεδο φυσικής κατάστασης ή το ποδηλατικό τους υπόβαθρο. Είναι η νοοτροπία: θέλουν την περιπέτεια χωρίς τον ανταγωνισμό. Θέλουν να εξερευνήσουν έναν τόπο σε βάθος, με τους δικούς τους όρους, έχοντας την ασφάλεια μιας άψογα σχεδιασμένης διαδρομής και μιας κοινότητας γύρω τους. Πολλοί μας λένε ακριβώς αυτό: «Δεν ήθελα έναν αγώνα, αλλά ούτε και να πρέπει να οργανώσω τα πάντα μόνος μου. Το Grand Escape είναι ακριβώς η χρυσή τομή».
Το γεγονός ότι η διαδρομή είναι 100% σε άσφαλτο — ποδηλατόδρομοι και ήσυχοι δρόμοι — ανοίγει επίσης την πόρτα και σε αναβάτες που δεν θα συμμετείχαν ποτέ σε ένα gravel event. Δεν χρειάζονται τεχνικές δεξιότητες. Αν μπορείς να κάνεις ποδήλατο στον δρόμο, μπορείς να κάνεις και το Grand Escape.

ΜΒ: Πώς ισορροπείτε την εξέλιξη του event με τη διατήρηση της αυθεντικότητας της περιοχής;

FN: Κρατάμε τον αριθμό των συμμετεχόντων σκόπιμα περιορισμένο. Το Grand Escape Tuscany έχει περίπου 400 θέσεις – και αυτό είναι όλο. Δεν προσπαθούμε να γίνουμε η μεγαλύτερη διοργάνωση της περιοχής. Έχουμε ήδη το Tuscany Trail γι’ αυτό, με 6.000 αναβάτες. Το Grand Escape έχει σχεδιαστεί για να είναι μικρότερο, πιο προσωπικό.
Το ίδιο το format προστατεύει την περιοχή. Επειδή δεν υπάρχουν καθορισμένα stages ούτε συγκεκριμένο πρόγραμμα, οι ποδηλάτες απλώνονται με φυσικό τρόπο κατά μήκος της διαδρομής μέσα σε αρκετές ημέρες. Δεν υπάρχει ποτέ ένα «πελοτόν» 400 ατόμων που φτάνει σε ένα χωριό ταυτόχρονα. Είναι περισσότερο μια ήπια ροή ποδηλατών που περνούν, σταματούν σε τοπικά μπαρ, αγοράζουν φαγητό από τοπικά καταστήματα και διανυκτερεύουν σε τοπικά καταλύματα. Αυτό είναι τουρισμός στην πιο αυθεντική, οργανική του μορφή.
Παράλληλα, συνεργαζόμαστε με τις τοπικές κοινότητες κατά μήκος της διαδρομής ώστε να διασφαλίζουμε ότι ο αντίκτυπος — περιβαλλοντικός και κοινωνικός — είναι θετικός.

ΜΒ: Πώς συνδέει η διοργάνωση τους συμμετέχοντες ποδηλάτες με την τοπική κουλτούρα, τα τοπία και τις κοινότητες;

FN: Αυτό επιτυγχάνεται με σχεδιασμό, όχι τυχαία. Η διαδρομή δεν περνά απλώς μέσα από όμορφα τοπία — κινείται μέσα σε αυτά αργά. Όταν είσαι πάνω σε ένα ποδήλατο με 20 χλμ./ώρα σε έναν ήσυχο δρόμο, είσαι μέρος του τοπίου, όχι απλώς περαστικός. Μυρίζεις το δεντρολίβανο, ακούς τις καμπάνες της εκκλησίας, νιώθεις τη θερμοκρασία να αλλάζει καθώς κατεβαίνεις σε μια κοιλάδα.
Και επειδή οι συμμετέχοντες επιλέγουν πού θα σταματήσουν να φάνε και να κοιμηθούν, καταλήγουν σε μέρη που ένα οργανωμένο τουριστικό γκρουπ δεν θα έφτανε ποτέ. Στην trattoria σε ένα χωριό 200 κατοίκων. Στο agriturismo όπου ο ιδιοκτήτης της φάρμας επιμένει να δοκιμάσεις το ελαιόλαδό του. Η πλατεία όπου τα παιδιά της περιοχής κοιτάζουν με περιέργεια το φορτωμένο σου ποδήλατο. Αυτές δεν είναι «προγραμματισμένες» εμπειρίες — προκύπτουν επειδή το πλαίσιο της διοργάνωσης δημιουργεί τις κατάλληλες συνθήκες.
Παράλληλα, συμπεριλαμβάνουμε τοπικά σημεία ενδιαφέροντος στις σημειώσεις της διαδρομής, ώστε οι ποδηλάτες να γνωρίζουν τι είναι αυτό που θα άξιζε μια παράκαμψη. Αλλά οι καλύτερες ανακαλύψεις είναι πάντα οι απρογραμμάτιστες.

ΜΒ: Πώς έχει εξελιχθεί η διοργάνωση από την πρώτη της έκδοση;

FN: Ειλικρινά: όχι και τόσο πολύ. Η βασική ιδέα και η διαδρομή είναι καλές και λέμε μεταξύ μας: μην αλλάζεις κάτι που λειτουργεί. Αν οι συμμετέχοντες είναι ευχαριστημένοι και οι ντόπιοι επίσης, είμαστε ικανοποιημένοι. Θα μπορούσαμε να αλλάξουμε πολλά πράγματα, αλλά περισσότερο για δική μας διευκόλυνση (σε επίπεδο logistics, δοκιμών κλπ.) παρά για τους συμμετέχοντες. Και επιλέγουμε πάντα το καλό των δεύτερων.
Ένα στοιχείο που έχει αναπτυχθεί εντυπωσιακά είναι η κοινότητα. Το Grand Escape ξεκίνησε ως μια σειρά μεμονωμένων διοργανώσεων, αλλά πλέον έχει καθιερωθεί σαν μια υπαρκτή κοινότητα ανθρώπων που επιστρέφουν κάθε χρόνο, δοκιμάζουν τις διαφοροποιημένες εκδόσεις και φέρνουν φίλους μαζί τους. Αυτή η οργανική ανάπτυξη είναι και η καλύτερη απόδειξη ότι το πλαίσιο αυτό λειτουργεί.

ΜΒ: Υπήρξε ποτέ μια στιγμή που σκέφτηκες ότι το Grand Escape Tuscany μπορεί να μην πετύχει;

FN: Ναι, φυσικά. Όταν το ανακοινώσαμε για πρώτη φορά, πίστευα πραγματικά ότι με το Tuscany Trail — το μεγαλύτερο bikepacking event στον κόσμο — να υπάρχει ήδη στην ίδια περιοχή, το Grand Escape Tuscany ίσως δυσκολευτεί να βρει το κοινό του. Στο μυαλό των περισσότερων, Τοσκάνη σημαίνει gravel: λευκοί δρόμοι, χώμα, οι κλασικές strade bianche. Οπότε, γιατί να επιλέξει κάποιος ένα event σε άσφαλτο στο ίδιο μέρος;
Αυτό όμως που ανακαλύψαμε είναι ότι πρόκειται για εντελώς διαφορετικές εμπειρίες, που προσελκύουν διαφορετικές νοοτροπίες. Το Tuscany Trail είναι μια gravel περιπέτεια — πιο «ωμή», σκονισμένη, με αίσθηση φεστιβάλ. Το Grand Escape Tuscany είναι ένα ταξίδι δρόμου — ομαλό, με έμφαση στο τοπίο, και απόλυτα προσαρμοσμένο στον ρυθμό του κάθε αναβάτη. Κάποιοι συμμετέχουν και στα δύο. Κάποιοι δεν θα δοκίμαζαν ποτέ το άλλο. Τέσσερα χρόνια μετά, το event είναι σταθερό, οι συμμετέχοντες ευχαριστημένοι — και εμείς επίσης. Η αμφιβολία τελικά έγινε το καλύτερο κίνητρο για να το κάνουμε αδιαμφισβήτητα καλό.

ΜΒ: Όταν ένας αναβάτης περνά τη γραμμή τερματισμού, ποιο είναι το συναίσθημα που ελπίζεις να έχει;

FN: Ότι οι καλύτερες ποδηλατικές ιστορίες δεν μετριούνται σε watt ή σε ταχύτητα. Ελπίζω να επιστρέφουν και να συνειδητοποιούν πως αυτό που τους μένει δεν είναι τα χιλιόμετρα ή οι αναβάσεις — αλλά η στιγμή που σταμάτησαν σε ένα σημείο με θέα και κάθισαν εκεί για δέκα λεπτά χωρίς να κάνουν τίποτα. Η συζήτηση με έναν άγνωστο που έγινε φίλος. Το χωριό που παραλίγο να προσπεράσουν αλλά τελικά δεν το έκαναν.
Ελπίζω να νιώθουν ότι έκαναν κάτι ουσιαστικό με τους δικούς τους όρους. Όχι πιο γρήγορα από κάποιον άλλον, όχι ανταγωνιζόμενοι κανέναν — απλώς όντας πλήρως παρόντες σε έναν ξεχωριστό τόπο, με τον δικό τους ρυθμό.

ΜΒ: Αν έπρεπε να περιγράψεις το πραγματικό πνεύμα του Grand Escape Tuscany σε μία μόνο πρόταση;

FN: Να ποδηλατήσεις ελεύθερα σ’ έναν από τους ομορφότερους τόπους στον κόσμο με τον δικό σου ρυθμό, χωρίς να έχεις τίποτα να αποδείξεις και με τα πάντα να ανακαλύψεις.

ΜΒ: Σε χρόνια από τώρα, όταν οι άνθρωποι θα μιλούν για αυτό το event, ποια θα ήθελες να είναι η παρακαταθήκη του;

FN: Θα ήθελα να λένε: «Αυτό ήταν το event που μου έδειξε ότι η ποδηλασία δεν χρειάζεται να είναι αγώνας». Όχι επειδή ο ανταγωνισμός είναι κάτι κακό — απλώς δεν είναι ο μόνος τρόπος να ζήσεις το ποδήλατο. Υπάρχει και ένας άλλος τρόπος, όπου ο δρόμος είναι ο προορισμός, όπου οι άνθρωποι που συναντάς έχουν μεγαλύτερη σημασία από τον χρόνο τερματισμού, όπου η περιπέτεια είναι κάτι που μοιράζεσαι, όχι κάτι που κερδίζεις.
Αν το Grand Escape βοηθήσει έστω και λίγους ανθρώπους να δουν την ποδηλασία — και το ταξίδι — με αυτόν τον τρόπο, τότε έχουμε καταφέρει κάτι ουσιαστικό.
Και αν κάποιος συμμετάσχει στο Grand Escape Tuscany σε δέκα χρόνια από τώρα, ελπίζω να νιώσει το ίδιο πράγμα που νιώθουν οι αναβάτες σήμερα: ότι αυτό είναι ένα μέρος όπου άνθρωποι σαν εμάς συναντούν ανθρώπους σαν εμάς. Αυτό δεν έχει αλλάξει από την πρώτη μέρα — και ελπίζω να μην αλλάξει ποτέ.