Άννα Γόγολα
Προορισμός για ποδηλάτες απ’ όλη την Ελλάδα θα πρέπει να είναι η Πάτρα στο τέλος Νοεμβρίου, καθώς στις 27 του μηνός, πραγματοποιείται εκεί ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον διεθνές συνέδριο. Θέμα του οι επιτυχημένες πρακτικές για την προώθηση του ποδηλάτου στην Ευρώπη.
Το ΜΒΙΚΕ φυσικά θα βρίσκεται εκεί!
Mιλάμε με την Άννα Γόγολα, Πολιτικό Μηχανικό, MSc – Συγκοινωνιολόγο, υπεύθυνη για τη διοργάνωση του συνεδρίου στην Ελλάδα.
Μίλησέ μας για την εκδήλωση που θα γίνει στην Πάτρα, στις 27 Νοεμβρίου. Ποιός είναι ο τίτλος της και ποιά η θεματολογία;
Στις 27 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί στην Πάτρα ένα διεθνές συνέδριο με τίτλο “Με ποδήλατο! Ευρωπαϊκές και Ελληνικές επιτυχείς πρακτικές προώθησης του ποδηλάτου”, το οποίο είναι οργανωμένο σε τρεις ενότητες. Οι δύο πρώτες αφορούν την παρουσίαση καλών πρακτικών προώθησης του ποδηλάτου σε ευρωπαϊκές και ελληνικές πόλεις αντίστοιχα, ενώ η τρίτη ενότητα αφορά στον ποδηλατικό τουρισμό, ως ευκαιρία για εθνική και τοπική ανάπτυξη.
Πώς ξεκίνησε η ιδέα για την εκδήλωση;
Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου CIELO και διοργανώνεται για λογαριασμό της ιταλικής Περιφέρειας της Απουλίας. Αντίστοιχη εκδήλωση με τίτλο “In bici! Buone prassi italiane ed europee per la mobilità ciclistica” θα πραγματοποιηθεί στο Μπρίντιζι, στις 14 Νοεμβρίου 2013.
Ποιό είναι το πρόγραμμα στο πλαίσιο του οποίου πραγματοποιείται;
Το έργο CIty and Port Eco Logistics – το ακρώνυμο του οποίου είναι CIELO – χρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας “Ελλάδα – Ιταλία 2007-2013”.
Εταίροι στο πρόγραμμα CIELO είναι: ο Δήμος του Μπάρι (επικεφαλής), ο Δήμος του Μπρίντιζι, η Αναπτυξιακή Δημοτική Επιχείρηση Πατρών Α.Ε. (ΑΔΕΠ Α.Ε.), ο Δήμος της Κέρκυρας και η Περιφέρεια της Απουλίας.
Το έργο CIELO έχει στόχο την αντιμετώπιση προβλημάτων κυκλοφοριακής συμφόρησης και προσβασιμότητας στις πόλεις – λιμάνια: Μπάρι, Μπρίντεζι, Πάτρα και Κέρκυρα, προτείνοντας ένα νέο μοντέλο περιβαλλοντικά φιλικών μετακινήσεων. Ειδικότερα, το CIELO αποσκοπεί στην βελτίωση της σύνδεσης των λιμένων με “στρατηγικά” σημεία των πόλεων, όπως: ιστορικό κέντρο, σιδηροδρομικός σταθμός, αεροδρόμιο, κλπ., κατά τρόπο ώστε να μειώνονται οι αρνητικές επιπτώσεις της κυκλοφορίας στο αστικό περιβάλλον. Η περιβαλλοντικά φιλική σύνδεση των λιμένων με τα κέντρα των πόλεων μπορεί να επιτευχθεί και με τη χρήση ποδηλάτου, γι’ αυτό και στο πλαίσιο του CIELO προβλέπονται οι ακόλουθες τέσσερις πιλοτικές δράσεις:
• Στο Μπάρι: Κατασκευή υποδομής ποδηλάτου και διαμόρφωση ζώνης ορίου ταχύτητας 30 χλμ/ώρα στο θαλάσσιο μέτωπο, σε συνδυασμό με την αναβάθμιση του υπάρχοντος συστήματος κοινόχρηστων ποδηλάτων.
• Στο Μπρίντεζι: Ανάπτυξη συστήματος κοινόχρηστων ποδηλάτων και ανάλυση των τρόπων μεταφοράς τουριστικών αποσκευών.
• Στην Κέρκυρα: Ανάπτυξη συστήματος κοινόχρηστων ηλεκτρικών ποδηλάτων και λειτουργία συστήματος park-and-bike.
• Στην Πάτρα: Κατασκευή υποδομής ποδηλάτου συνοδευόμενη από την ανάπτυξη συστήματος κοινόχρηστων ποδηλάτων. Συγκεκριμένα πρόκειται για την κατασκευή 1 χλμ. υποδομής ποδηλάτου για τη σύνδεση του Νότιου (νέου) Λιμένα Πάτρας με το δημοτικό χώρο στάθμευσης εντός της λιμενικής ζώνης, στο ύψος της οδού Παπαφλέσσα, ο οποίος βρίσκεται στο νότιο άκρο της κεντρικής περιοχής της πόλης, καθώς και για τη δημιουργία ενός mini συστήματος διάθεσης κοινόχρηστων ποδηλάτων που περιλαμβάνει 5 σταθμούς και 30 ποδήλατα.
Επειδή αναγνωρίζω ότι το μέγεθος του συστήματος κοινόχρηστων ποδηλάτων είναι μικρό για το μέγεθος της Πάτρας και πιθανά αυτό προκαλεί έκπληξη, επισημαίνω ότι πρόκειται για πιλοτική δράση, στο πλαίσιο της οποίας αναμένεται να προκύψουν χρήσιμα συμπεράσματα για τη μελλοντική του επέκταση.
Πληροφορίες για το CIELO υπάρχουν διαθέσιμες στην ιστοσελίδα http://www.cieloproject.eu/.
Τι θετικό περιμένεις να προκύψει από αυτήν;
Τα αναμενόμενα αποτελέσματα από τα Προγράμματα Ευρωπαϊκής Εδαφικής Συνεργασίας και κατ’ επέκταση από τα έργα, περιγράφονται σαφώς στους στόχους τους, και είναι μεταξύ άλλων η συνεργασία μεταξύ των εταίρων, που συνεπάγεται την ανταλλαγή εμπειριών και τεχνογνωσίας και τη διεύρυνση της δικτύωσης πέραν της θαλάσσιας διασύνδεσης.
Ζητούμενο από τέτοιου τύπου εκδηλώσεις είναι η διεύρυνση της συνεργασίας και της ανταλλαγής εμπειριών και τεχνογνωσίας με άλλους εταίρους στην ΕΕ.
Να επισημάνω ότι κατά το σχεδιασμό των προγραμμάτων των δύο συνεδρίων ελήφθη υπόψη το μέγεθος και ο διοικητικός ρόλος των πόλεων που συμμετέχουν στο CIELO, ο βαθμός στον οποίο έχουν προωθήσει το ποδήλατο με έργα και πολιτικές και η ποδηλατική κουλτούρα που υπάρχει σε αυτές.
Με βάση αυτά τα “κριτήρια” οι ομιλητές που προσκλήθηκαν θα παρουσιάσουν καλές πρακτικές αντίστοιχων σε μέγεθος και διοικητικό ρόλο πόλεων. Θα παρουσιαστούν δηλαδή καλές πρακτικές που μπορούν να εφαρμοστούν στις ελληνικές πόλεις, αναμένοντας να αποτελέσουν το απαραίτητο “έναυσμα” για τα πολιτικά και υπηρεσιακά στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης όλων των βαθμίδων που θα προσκληθούν να παρακολουθήσουν τις εργασίες των συνεδρίων, ώστε να ληφθούν οι απαραίτητες πρωτοβουλίες και αποφάσεις για την συστηματική προώθηση του ποδηλάτου στις πόλεις εταίρους του CIELO αλλά και γενικότερα στις δύο χώρες.
Τέλος, από την παρουσίαση των καλών πρακτικών άλλων πόλεων αναμένεται το ποδηλατικό κοινό, οι κοινωνικοί εταίροι, οι επιχειρηματίες και οι κάτοικοι της πόλης στους οποίους επίσης απευθύνονται οι εκδηλώσεις, να ενημερωθεί για τα περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη από τη χρήση του ποδηλάτου καθώς και για διαδικασίες, ενδιάμεσα στάδια, χρονοδιαγράμματα και οικονομικά μεγέθη που απαιτήθηκαν για την προώθηση του ποδηλάτου στις πόλεις οι οποίες έχουν να επιδείξουν υποδομές και υπηρεσίες, οι οποίες για την Ελλάδα είναι ακόμη ζητούμενο.
Το τελευταίο – την ενημέρωση για τις διαδικασίες – τη θεωρώ πάρα πολύ σημαντική γιατί πολλές φορές υπάρχει η λανθασμένη εντύπωση ότι σε άλλες πόλεις και χώρες, τις οποίες οι ποδηλάτες συνήθως ζηλεύουμε για το επίπεδο υποδομών, το αποτέλεσμα που θαυμάζουμε υλοποιήθηκε εύκολα και πολύ γρήγορα και όχι μεθοδικά, σταδιακά και με κόπο.
Με δεδομένο πως υπάρχουν δεκάδες ευρωπαϊκές πρακτικές για το ποδήλατο, οι οποίες θαυμάσια θα ταίριαζαν – έστω και με μερικές διαφοροποιήσεις – στην ελληνική πραγματικότητα, γιατί πιστεύεις πως η τοπική αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα δεν τις υιοθετεί;
Η προσωπική μου εντύπωση είναι ότι υπάρχει έλλειψη γνώσης ως προς το πόσο ωφέλιμες είναι οι πολιτικές προώθησης του ποδηλάτου για το αστικό περιβάλλον, την οικονομία, τους κατοίκους και τους επισκέπτες μιας πόλης.
Με το προηγούμενο εννοώ ότι πολιτικές προώθησης του ποδηλάτου αναβαθμίζουν την εικόνα και βελτιώνουν τις λειτουργίες μιας πόλης. Οι παράμετρες αυτοί συγκαταλέγονται σε αυτό που ονομάζεται “ποιότητα ζωής” και συνδέεται άμεσα με την ευημερία ενός τόπου και των κατοίκων του. Επιπλέον, τα έργα καθιστούν τις καθημερινές αστικές μετακινήσεις με ποδήλατο ασφαλέστερες, σε πολλές περιπτώσεις ταχύτερες από άλλα μέσα και σίγουρα περιβαλλοντικά φιλικότερες και περισσότερο ευχάριστες.
Να επισημάνω επίσης, ότι κατά τη γνώμη μου η έλλειψη γνώσης έχει ως αποτελέσματα την αμφισβήτηση και δυσπιστία για ό,τι διαφέρει από τις ατομικές επιλογές των προσώπων που έχουν την ευθύνη να λαμβάνουν αποφάσεις, και αυτό τελικά στην περίπτωση του ποδηλάτου έχει ως αποτέλεσμα την υποβάθμιση της σημασίας του ως μέσο καθημερινής αστικής μετακίνησης και την ολιγωρία που παρατηρείται στην εφαρμογή διεθνώς επιτυχημένων πρακτικών στη χώρα μας.
Η δυσμενέστατη οικονομική κατάσταση η οποία έχει πλήξει δριμύτατα την τοπική αυτοδιοίκηση είναι αναμφίβολα πραγματικότητα που δεν πρέπει να υποτιμάται όσον αφορά το τι μπορεί να γίνει σήμερα και από δω και πέρα. Όμως για το τι δεν έγινε χτες, την περίοδο που υπήρχαν χρηματοδοτικοί πόροι, και είχε ήδη αρχίσει να διαφαίνεται ζήτηση για υποδομές ποδηλάτου, δεν μπορώ να βρω ως πολίτης, συγκοινωνιολόγος και ποδηλάτισσα δικαιολογία, και ούτε έχω ακούσει κάποια που να με έχει πείσει για την ολιγωρία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Κεντρικής Διοίκησης, που έχει την τελική ευθύνη.
Η Πάτρα είναι μια πόλη που μοιάζει ιδανική για ποδήλατο. Και μάλιστα διαθέτει και μια βιομηχανία ποδηλάτων. Θα μπορούσε πιστεύεις το ποδήλατο να πάρει σύντομα τη θέση που του αξίζει ως μέσο εναλλακτικής μετακίνησης στην πόλη και με ποιούς τρόπους;
Αυτό που με κάνει να ελπίζω για το ποδηλατικό μέλλον της πόλης που ζω είναι ότι παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν οι απαραίτητες υποδομές, το ποδήλατο είναι πλέον εμφανές, τόσο κινούμενο σε συνύπαρξη με οχήματα στο δρόμο ή με πεζούς στους πεζόδρομους, όσο και δεμένο σε δέντρα και στύλους. Το ενδιαφέρον είναι ότι πλέον οι μετακινούμενοι με ποδήλατο είναι άνθρωποι όλων των ηλικιών και των δύο φύλων και το χρησιμοποιούν όλες τις ώρες της ημέρας, όλες τις εποχές, σε ολόκληρη την πόλη.
Στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι σημαντικό ρόλο σ’ αυτήν την αύξηση της χρήσης του ποδηλάτου έχουν διαδραματίσει οι δύο μεγάλες ποδηλατικές ομάδες της πόλης: οι “Ποδηλάτες-ισσες Πάτρας” και η ομάδα “Πιάνω τη ζωή από το τιμόνι”, οι οποίες με τις ποδηλατοπορείες και τις ποδηλατοβόλτες που διοργανώνουν έχουν κινητοποιήσει πολύ κόσμο, ο οποίος αρχικά ήταν επιφυλακτικός, αλλά πλέον πολλοί έχουν αλλάξει άποψη και χρησιμοποιούν το ποδήλατο συχνά για τις καθημερινές τους μετακινήσεις και όχι μόνο για αναψυχή και άθληση.
Η προσωπική μου εμπειρία ως ανθρώπου, που μετακινείται σχεδόν καθημερινά με ποδήλατο, είναι ότι οι οδηγοί των οχημάτων είναι πλέον περισσότερο εξοικειωμένοι στο να μοιράζονται τον κυκλοφοριακό χώρο με τα ποδήλατα, και αυτό το προσμετρώ στα θετικά.
Σε κάθε περίπτωση πάντως να επισημάνω ότι οι υποδομές για το ποδήλατο, η κυκλοφοριακή αγωγή όλων των χρηστών της οδού και η εφαρμογή πολιτικών βιώσιμης κινητικότητας συνδυαστικά μεταξύ τους με συνέπεια και συνέχεια, αποδίδει αποτελέσματα στη βελτίωση της κυκλοφοριακής λειτουργίας μιας πόλης και την αλλαγή της νοοτροπίας των κατοίκων.
Για αυτό πιστεύω ότι αν υπάρξει ο σωστός σχεδιασμός από την πλευρά των αρμόδιων φορέων για την ουσιαστική και διαρκή υποστήριξη (με έργα και μέτρα) των περιβαλλοντικά φιλικών τρόπων μετακίνησης, σίγουρα το ποδήλατο θα καταστεί ανταγωνιστικό μέσο του επιβατικού αυτοκινήτου για τις καθημερινές αστικές μετακινήσεις, και όχι εναλλακτικό.
Ποιοί θα είναι οι ομιλητές από το εξωτερικό και τι θα παρουσιάσουν;
Οι ομιλητές από το εξωτερικό είναι οι ακόλουθοι τέσσερις:
• Ο κος Raffaele Sforza, ο οποίος είναι υπεύθυνος Αστικής Κινητικότητας στην Περιφέρεια Απουλίας και υπεύθυνος έργου CIELO. Η παρουσίασή του έχει τίτλο “Περιφερειακός σχεδιασμός και νομοθεσία για την προώθηση των μετακινήσεων με ποδήλατο στην Περιφέρεια της Απουλίας: Περιφερειακός Νόμος 1-23/01/2013”
• Η κα Malgorzata Ratkowska, η οποία είναι υπεύθυνη Διαχείρισης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων του Δήμου Γκντανσκ της Πολωνίας. Η παρουσίασή της έχει τίτλο “Η εμπειρία του Γκντανσκ στην προώθηση του ποδηλάτου μέσω Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων”
• Η κα Ingrid Briesner, η οποία είναι υπεύθυνη έργων και σύμβουλος στο Αυστριακό Κέντρο Έρευνας Κινητικότητας που βρίσκεται στο Γκρατς της Αυστρίας. Η παρουσίασή της έχει τίτλο “Ο εθισμός στη χρήση του αυτοκινήτου είναι ιάσιμος. Ερεθίσματα για την προώθηση του ποδηλάτου από την Αυστρία και την Κεντρική Ευρώπη”
• Ο κος Alberto Marescotti, ο οποίος είναι ο Διευθυντής του Γραφείου Σχεδιασμού / Τμήμα Κινητικότητας και Κυκλοφορίας του Δήμου Πάντοβα της Ιταλίας. Η παρουσίασή του έχει τίτλο “Η πόλη της Πάντοβα: Πώς να κατακτήσετε το αστικό περιβάλλον με ποδήλατο”
Τα θέματα που θα αναπτυχθούν αφορούν στο αντικείμενο και τις αρμοδιότητες του πολιτικού, τεχνικού και διοικητικού προσωπικού των φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στόχος είναι η μεταξύ τους δικτύωση για τη σύναψη σχέσεων ανταλλαγής εμπειριών και πρακτικών σε μόνιμη βάση.
Και οι έλληνες ομιλητές;
Οι ελληνικές επιτυχείς πρακτικές που θα παρουσιαστούν είναι δύο και έχουν επιλεγεί για συγκεκριμένους λόγους.
Πρώτα θα παρουσιαστεί το επιτυχημένο παράδειγμα της Καρδίτσας από υπαλλήλους του Δήμου, το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό, γιατί θα δώσει τη δυνατότητα ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ υπαλλήλων υπηρεσιών των Δήμων. Συγκεκριμένα:
• Η κα Ευαγγελία Τσίβου, Προϊσταμένη Διεύθυνσης Παιδείας και Πολιτισμού θα παρουσιάσει την πολιτική του Δήμου Καρδίτσας για το ποδήλατο
• Η κα Λαμπρινή Παρθένη, Πολιτικός Μηχανικός, Προϊσταμένη Τμήματος Προγραμματισμού θα παρουσιάσει τις διαδικασίες και τα βήματα για το σχεδιασμό και την κατασκευή του δικτύου ποδηλατοδρόμων της Καρδίτσας
• Η κα Γεωργία Γιαννουλάκη, Πολιτικός Μηχανικός, Υπάλληλος Τμήματος Προγραμματισμού θα παρουσιάσει τα συμπεράσματα από το πρώτο στάδιο λειτουργίας των Δημοτικών Ποδηλάτων Καρδίτσας
Στη συνέχεια θα παρουσιαστούν οι παρεμβάσεις για την προώθηση του ποδηλάτου στην πανεπιστημιούπολη του Αριστοτελείου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης, από τον κ. Ιωάννη Πολίτη, Δρ. Συγκοινωνιολόγο Μηχανικό – Λέκτορα Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ. Να επισημάνω, ότι η πρωτοβουλία του ΑΠΘ είναι εφαρμόσιμη στην πανεπιστημιούπολη της Πάτρας, γι’ αυτό και επελέγη να παρουσιαστεί.
Στην ενότητα που αφορά στον ποδηλατικό τουρισμό ως ευκαιρία για εθνική και τοπική ανάπτυξη έχουν προσκληθεί οι ακόλουθοι ομιλητές:
• Ο κος Γεώργιος Φαρφαράς, Ελεγκτής Ποιότητας Ποδηλατικής Πολιτικής από την Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης, θα παρουσιάσει το ευρωπαϊκό δίκτυο ποδηλατικών διαδρομών EuroVelo στην Ελλάδα. Να αναφέρω ότι τρεις ευρωπαϊκές διαδρομές διέρχονται από την χώρα μας, μία από τις οποίες διέρχεται από την Πάτρα και είναι σημαντικό οι αρμόδιες υπηρεσίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να ενημερωθούν για το ποιες ενέργειες πρέπει να δρομολογηθούν και ποιες είναι οι χρονικές προθεσμίες, ώστε σταδιακά να υλοποιηθούν αυτές οι διαδρομές.
• Ο κος Θεμιστοκλής Νικολετόπουλος, δημιουργός της επιχειρηματικής δραστηριότητας “cycling4wine” θα παρουσιάσει πώς συνδυάζονται η οινογνωσία – γευσιγνωσία και το ποδήλατο.
• Η κα Monique van Hulst, Ολλανδή που δραστηριοποιείται στην Ελλάδα, θα παρουσιάσει την επιχειρηματική πρωτοβουλία “Let’s meet in Athens”, η οποία αποσκοπεί στο να προσφέρει σε Ολλανδούς τουρίστες περιηγήσεις με ποδήλατο στο κέντρο της Αθήνας από μόνιμους κατοίκους που μιλούν την Ολλανδική γλώσσα.
Η ιδέα για τους δύο τελευταίους ομιλητές προέκυψε από το γεγονός ότι το διάστημα 18 – 30 Νοεμβρίου 2013 διεξάγεται στην Ελλάδα η 6η Εβδομάδα Παγκόσμιας Επιχειρηματικότητας. Δεδομένης της οικονομικής συγκυρίας θεωρήθηκε ενδιαφέρον και χρήσιμο να παρουσιαστούν στους φορείς και το κοινό της πόλης δύο επιχειρηματικές προτάσεις που σχετίζονται άμεσα με το ποδήλατο.
Η εκδήλωση είναι ανοιχτή στο κοινό;
Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για το κοινό και είστε όλοι ευπρόσδεκτοι.
Θα πραγματοποιηθεί στο συνεδριακό χώρο της Αγοράς Αργύρη (Αγίου Ανδρέου και Αράτου στην Πάτρα), την Τετάρτη 27 Νοεμβρίου 2013, το διάστημα 09:00 – 15:00.
Τα προγράμματα των δύο εκδηλώσεων (στο Μπρίντιζι και την Πάτρα) και φόρμες εγγραφής θα αναρτηθούν σε μερικές ημέρες στην ειδική για το σκοπό ιστοσελίδα http://www.bikeconference.eu/
(ΣΣ: θα ενημερωθείτε από το ΜΒΙΚΕ για την ακριβή ημερομηνία ανάρτησης)
Μετά το πέρας των εκδηλώσεων οι παρουσιάσεις των ομιλητών θα είναι διαθέσιμες από την ιστοσελίδα.