Κατά την παραγωγή ενέργειας από τον οργανισμό καταναλώνεται οξυγόνο, που μετατρέπεται σε διοξείδιο του άνθρακα και νερό. Μόλις 2-5% του οξυγόνου όμως ξεφεύγει από την ολοκληρωμένη καύση και δίνει ελεύθερες ρίζες οξυγόνου (Ο2-, Η2Ο2, και ΟΗ-).
Αυτές οι ρίζες είναι ασταθείς ουσίες σε πολύ δραστική κατάσταση και η συσσώρευσή τους στο κύτταρο μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή του (οξειδωτικό στρες). Ακόμη χειρότερα, μπορεί να προσκολληθούν σε μόρια του γενετικού υλικού (γνωστό κυρίως ως DNA) και να προκαλέσουν μεταλλάξεις στο κύτταρο.
Οι αντιοξειδωτικές ουσίες είναι σημαντικές, γιατί προλαβαίνουν να εξουδετερώσουν τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου πριν προκαλέσουν σημαντική βλάβη στο κύτταρο. Πρέπει να γίνει κατανοητό από το έργο τους πόσο πλούσια οφείλει να είναι η διατροφή σε αυτές. Βρίσκονται σε αφθονία στα φρούτα και στα λαχανικά, αν και στην τυπική δίαιτα του δυτικού το μεγαλύτερο μέρος τους προέρχεται από τον καφέ, το τσάι και το κόκκινο κρασί. Οι μέχρι τώρα μελέτες δεν έχουν δείξει βελτίωση της υγείας από την προσθήκη αντιοξειδωτικών συμπληρωμάτων στο διαιτολόγιο. Υπάρχουν διάφορες βιταμίνες με αντιοξειδωτική δράση, αλλά οι πιο διάσημες είναι η βιταμίνη C και η βιταμίνη Ε.
Όσοι γυμνάζονται, και ειδικά σε υψηλό επίπεδο, έχουν αυξημένο οξειδωτικό στρες από την αυξημένη παραγωγή ελευθέρων ριζών οξυγόνου. Είναι σημαντικό να προσέχουν τη διατροφή τους, γιατί φαίνεται ότι έχουν ανάγκη από αυξημένη πρόσληψη αντιοξειδωτικών. Τέλος, όσοι ζουν ή αθλούνται σε υψόμετρο (>1600 μέτρα) είναι σε ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο για οξειδωτικό στρες και έχουν ακόμα μεγαλύτερες ανάγκες σε αντιοξειδωτικες ουσίες. Επειδή πολλοί από αυτούς που αθλούνται σε αθλήματα αντοχής συχνά βρίσκονται σε υψόμετρο (ορεινοί μαραθώνιοι, ποδηλασία βουνού, ποδηλασία δρόμου σε βουνά, κτλ.) πρέπει να γίνει κατανοητό ότι έχουν ιδιαίτερα αυξημένες ανάγκες σε αντιοξειδωτικές ουσίες (ειδικά βιταμίνες) και να μην παραμελούν τη διατροφή τους. Η ομάδα αθλητών με το μεγαλύτερο κίνδυνο είναι οι ορειβάτες και ειδικά οι αναρριχητές, που για πολλές ημέρες ακολουθούν μια άθλια διατροφή και βρίσκονται σε μεγάλο υψόμετρο.
Διατροφή_Στέλιος Πανταζής, www.holitsic-greece.com